Eénzijdige wijzigingsbeding
In een aantal autoregelingen komen wij een éénzijdig wijzigingsbeding tegen. Een éénzijdig wijzigingsbeding is vaak als volgt geformuleerd: De werkgever behoudt zich het recht voor om eenzijdig arbeidsvoorwaarden te wijzigen indien dit in het bedrijfsbelang noodzakelijk is.
Dit is een gevaarlijk artikel. Het geeft de mogelijkheid aan de werkgever om de arbeidsvoorwaarden éénzijdig te wijzigen zonder toestemming van de werknemer. De gedachte erachter is dat werkgevers moeten kunnen inspelen op veranderende omstandigheden. Dit wordt echter te pas en te onpas misbruikt als het de werkgever goed uitkomt. Door de machtsongelijkheid tussen werknemer en werkgever komen werkgevers er vaak mee weg, terwijl juridisch een dergelijke bepaling wel degelijk flinke beperkingen heeft.
"Accepteer geen autoregeling waar een éénzijdig wijzigingsbeding in staat."
Ons advies richting werknemers en OR's is om nooit een autoregeling te accepteren met een éénzijdige wijzigingsbeding. Het is veel te ongenuanceerd. Het werkt machtsmisbruik in de hand. Dit terwijl het éénzijdig wijzigingsbeding juridisch gezien niet eens per definitie geldig is. Een contract is bedoeld om ook rechten van de werknemer vast te leggen. Dit haal je met een dergelijke bepaling onderuit.
Met een éénzijdig wijzigingsbeding kunnen kleine aanpassingen in de autoregeling zonder overleg doorgevoerd worden. Voorbeelden zijn; beperkingen in keuze van auto's, verhogen van het eigen risico of het verlengen van looptijden. Kleine aanpassingen kunnen echter grote gevolgen hebben voor de werknemer, dit terwijl de werknemer het recht heeft de auto ook in prive te gebruiken en hier een aanzienlijke bijtelling voor betaald. Wij vinden het onbehoorlijk als de werkgever het recht heeft om zonder overleg wijzigingen door te voeren. Wijzigingen in een autoregeling doe je in overleg met de werknemer en de OR. De autoregeling is immers een onderdeel van je arbeidsvoorwaarden.
Bij grote wijzigingen in de autoregeling mag het éénzijdig wijzigingsbeding niet zomaar gebruikt worden. (Auto's afnemen, keuze beperken zodat de werknemer verplicht wordt om in privé een andere auto aan te schaffen etc.) Alleen bij extreme bedrijfsomstandigheden als sanering en reorganisaties is dit mogelijk. Dit soort extreme bedrijfsomstandigheden kunnen echter prima omschreven worden in een contract, in plaats van het gebruiken van een éénzijdig wijzigingsbeding.
Juridische achtergrond: Een autoregeling behoort tot de arbeidsvoorwaarden. Het is ook een verstrekkende arbeidsvoorwaarde omdat de auto ook in prive gebruikt mag worden en omdat er bijtelling over betaald wordt. Bij grote wijzigingen die tot problemen leiden zal de rechter kijken naar de volgende drie dingen: Is er een zwaarwichtig belang om dit door te voeren? Is er overleg gevoerd met medewerkers? En is er een goede afbouwregeling? Daarnaast weegt een OR-advies voor de rechter zwaar.
Voor VAVDZ is een eenzijdig wijzigingsbeding een reden om het bedrijf op onze zwarte lijst te plaatsen.
